Benchmark verzuim

Landelijk steeg het verzuim in 2025 ook, maar minder sterk. Het gemiddelde verzuimpercentage in Nederland ging van 5,2 naar 5,4%. Bij landelijke organisaties met meer dan 100 medewerkers nam het verzuim ook toe met 0,2% naar 6,3%, en in het openbaar bestuur van 6,1 naar 6,4%. Het verzuim bij gemeenten ligt daarmee al langer hoger dan in veel andere, ook publieke, sectoren en nam in 2025 bovendien sneller toe.

Oorzaken van verzuim

Gemeenten gaven in 2025 aan dat lang of extra lang verzuim vooral wordt veroorzaakt door fysieke en fysiologische omstandigheden (73%). Op de tweede plek staat werkdruk en stress (67%). Opvallend is opnieuw de stijging van het aandeel privéomstandigheden (van 47 naar 55%). Dit laat zien dat verzuim steeds vaker samenhangt met complexere oorzaken, zoals werkdruk en langdurige belasting. 

Meer aandacht voor preventie

Binnen gemeenten verschuift de aandacht steeds meer van verzuimbegeleiding naar preventie, persoonlijk welzijn en het beter organiseren van werk en ondersteuning. In 2025 namen opnieuw meer gemeenten maatregelen om de werkdruk te verlagen, van 67 naar 72%. De meest genomen maatregelen zijn het voeren van gesprekken en coaching, aandacht voor persoonlijk welzijn en het uitbreiden van de bezetting. Opvallend is met name de groeiende aandacht voor persoonlijk welzijn: van 48 naar 55%. Daarnaast heeft 63% van de gemeenten een beleidsplan vitaliteit.

Arbeidsmarktkrapte blijft druk zetten

De werkdruk hangt samen met de arbeidsmarktkrapte. 73% van de gemeenten had het afgelopen jaar te maken met personeelstekorten. Dat raakt direct aan maatschappelijke opgaven: vooral in ruimtelijke ordening, wonen en ICT zijn vacatures moeilijk te vervullen, precies de domeinen die cruciaal zijn voor woningbouw en de energietransitie. Gemeenten wachten niet af. Ze organiseren het werk anders, zetten in op vaardigheden in plaats van diploma’s en begeleiden nieuwe medewerkers intensiever. Maar liefst 100% van de gemeenten richt zich actief op het behouden en ontwikkelen van eigen personeel.

Vrouwelijk leiderschap: gemeenten lopen voorop

Met 48% vrouwelijke leidinggevenden doet de gemeentelijke sector het opvallend goed vergeleken met het landelijk gemiddelde van 30%.

Bezetting gestegen met 3,6%

Bijna 208.000 mensen werken bij gemeenten, maar de sector groeit minder hard: 3,6% in 2025, tegen 5,6 % in 2023. De focus verschuift van uitbreiden naar bewust kiezen.

Over A&O fonds Gemeenten

A&O fonds Gemeenten ondersteunt gemeenten bij hun ontwikkeling als werkgever en bij de groei van hun medewerkers. In het bestuur zitten vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties, waaronder de VNG.

Meer informatie vindt u op aeno.nl.